Gözlerin ilk çevrildiği yer de, bermutat BDDK olur.

Kart konusunda önerilen çözümler de her zaman, kartı yasaklama, kullanımını azaltma, kartı kredi aracı olmaktan çıkarma yolunda öneriler olur.

Devleti hayatın her alanından çıkarmayı, olabildiğince fonksiyonsuzlaştırmayı, ekonomik alandaki her türlü müdahalesini ortadan kaldırmayı, devleti seyirci durumuna getirmeyi liberallik ve demokrasi adına yıllardır savunan bu toplum, nedense konu kredi kartları olunca derhal yasaklayıcı, müdahaleci devletçi bir ekonomi anlayışına dönüveriyor.

Banka ve Kredi Kartları Yönetmeliğinin kart limitlerinin tespitine ilişkin 22. maddesinde yapılması öngörülen yeni bir değişiklik, kartları kredili kullanmayı ciddi bir ayıp haline getirecek. Öngörülen değişiklik;

“En az üç dönem üst üste, asgari ödeme tutarı ile toplam dönem borcunun %50’si arasında ödeme yapılan kredi kartlarının limitleri, dönem sonu borcunun tamamının ödenmesine kadar artırılamaz ve bu tür kartların nakit kullanımına kapatılmasına yönelik tedbirler alınır”  demekte.

Kamu otoritesi, kart hamillerini koruma güdüsüyle onları kredi kartı kullanmaktan vazgeçirmeye çalışıyor sanki. Kartları sadece ödeme aracı olarak kullanın, kredi kullanmayın. Kredi ihtiyacınız için bireysel kredilere başvurun demek istiyor. Kamu otoritesi sürekli kredi kullanan kişiler için, “zor durumdalar, bunlara göz kulak olmazsak kendilerini batırırlar” düşüncesi ile, bankalara uyarıda bulunuyor bu kişilerin kredi limitini artırmayın ve bunlara nakit kredi kullandırmayın deme ihtiyacını duyuyor.

Devlet 1980 sonrasında  terk edilen “babalık” fonksiyonunu yeniden üstleniyor.

İyi mi kötü mü diye acele bir yorumda bulunmak bence doğru değil.

Ama bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler döneminin sonuna gelindiğinin ilanı olarak algılamak da yanlış değil.

Bu anlayışa dönen bir devletin bundan sonra özelleştirmeciliği savunması da kolay olmayacak gibi.

UFUK ŞANLI / Sabah
Bankaların aylık yüzde 4.5 ila 5.5 arasında değişen faizlerle kullandırdığı ek hesaplara çeki düzen geliyor. Bankalar alarma geçti.
Sabah’ın gündeme getirdiği ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Tevfik Bilgin’in de “Ya bankalar düzeltir, ya da biz düzeltiriz” diyerek sert mesajlar verdiği ek hesaplar konusunda bankalar da harekete geçti. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) çatısı altında toplanan 20 bankanın yöneticisi kamuoyundan gelen eleştirilere cevap vermek ve BDDK’ya karşı izlenecek stratejileri belirlemek için biraraya geldi. Görüşmede TBB’ye son dönemde Kredili Mevduat Hesapları (KMH) veya halk arasında bilinen ismiyle ‘ek hesaplar’ konusunda çok sayıda şikâyet geldiği ortaya çıkarken, şikayetlerin önemli bir bölümünün yüksek faiz oranlarından kaynaklandığı anlaşıldı. Toplantıda aylık faizi yüzde 4.5 ila 5.5 arasında değişen ve yıllık bileşik faizi yüzde 90′ları bulan ek hesaplar konusunda bankaların farklı stratejiler izlediği ortaya çıktı. Bazı bankaların faiz indirimini gündeme getirdiği öğrenilirken, bazıları da faiz indirmeden tüketiciyi ve BDDK’yı ikna etmek amacıyla çeşitli formüller üzerinde durduğu belirtildi. Yüksek miktarda ek hesap kullandıran ve buradaki faiz gelirinden vazgeçmek istemeyen bankaların, BDDK’ya, “Sen faize karışma, biz de uygulamaya çeki düzen verelim. Olay tatlıya bağlansın” şeklinde bir mesaj vermeye hazırlandığı ifade edildi. BDDK’ya yakın kaynaklar ise bankacıların böyle bir öneriyle gelmesi halinde çok sert bir cevap alabileceğini düşünüyor. Aynı kaynaklar, Kurul’un bu konudaki görüşünün ek hesap faizinin kredi kartı faiz oranlarına eşitlenmesi yönünde ağırlık kazandığını belirtiyor. Bu kaynaklar göre, bankalar açısından ek hesapların taşıdığı riskin kredi kartlarından daha fazla değil. Bu yüzde ek hesap faizinin kredi kartından yüksek olması haksız uygulamaya neden oluyor. Öte yandan TBB’deki toplantıda bazı bankaların telefon ve internet üzerinden ek hesap kullanımını teşvik etmesi de tartışma konusu oldu.

ANAPARAYA DOKUNMADAN FAİZ ALMAYA DEVAM EDİLİYOR
KMH hesaplarının toplam tutarı 30 Mart itibariyle 2.7 milyara ulaşırken, konuyla ilgili net bir düzenleme olmaması nedeniyle bankalar farklı yöntemler uyguluyor. Bazı bankalar, ay sonunda müşterisinin maaşı yatınca ek hesaptan çekilen borcun tamamını kapatırken, bazıları sadece kendi belirlediği asgari tutarı tahsil ediyor. Böylece yüksek faiz gelirinin devam etmesi sağlanıyor. Bir kısım bankanın ise tıpkı kredi kartında olduğu gibi, faizi tahsil ederek, anapara borcuna dokunmadığı belirlendi. Bu bankalar anaparaya dokunmadığı için müşterisine yüksek faiz işletmeye devam ediyor.

Samsun’da görev yaptığı bankada akşam sayımı sırasında arkadaşlarına para alıyormuş gibi güvenlik kamerasına doğru şaka yapan bayan operasyon şefi, bir gün sonra bankadan 50 bin euronun çalındığının ortaya çıkması üzerine ‘zimmet’ suçundan 7 yıl 6 ay hapis, 30 bin TL’de para cezasına çarptırıldı.

Mahkeme heyeti ayrıca, bayan bankacının 50 bin euro parayı de geri ödemesine karar verdi. TEB Samsun Şubesi’nde operasyon şefi olarak görev yaparken akşam sayımından sonra kasaya konulmak üzere çantaya konulması gereken paraların arasından 50 bin euroyu kendi çantasına koyduğu iddiasıyla ‘zimmetine para geçirmek’ suçundan hakkında dava açılan Dilek Şahin (34) Samsun 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanması sona erdi. Tutuksuz olarak yargılanan Dilek Şahin, hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.

Müdürlüğe terfi beklerken güvenlik kamerası karşısında böyle bir olayı gerçekleştirmesinin mümkün olmadığını belirten Şahin, “Normalde kasayı sayarak teslim alıyoruz. TL ve dövizi ayrı ayrı çantalara yerleştiriyoruz. Paralar elimizdeydi. O sıra gişedeki bir arkadaş, ‘Paraları aldık. Elinde paralar nereye gidiyorsun?’ deyince kameraya doğru şaka yaptım. Bu sırada arkadaş kameranın çektiğini gösterdi. Şakalaşıp parayı kasaya gönderdik. Bir gün sonra 50 bin euro kasa açığı çıktı. Bana, ‘Sen kameraya doğru şaka yapmıştın, sen almış olabilir misin?’ diye sordular.

Müfettişler geldi ve daha sonra hakkımda dava açıldı. Birileri parayı aldı, kameraya doğru şaka yapınca olay benim üzerime kaldı” dedi. Bankanın güvenlik kamerası kayıtlarında şaka olayı saniye saniye kaydedilirken, paranın alınma olayının ise kesin olarak belli olmadığı ortaya çıktı. Mahkeme heyeti, Dilek Şahin’i vicdani kanaatlerine göre ‘zimmet’ suçundan 7 yıl 6 ay hapis, 30 bin TL de adli para cezasına çarptırdı. Şahin’in ayrıca 50 bin euro parayı geri ödemesine karar verildi. Dilek Şahin’in avukatı Suat Uzun, Yargıtay’a itirazda bulunacaklarını söyledi

Yasa çıkmadan önce ticaret odalarından tüketici derneklerine kadar herkesin en çok üzerinde durduğu konu faizlerin ne kadar yüksek olduğu konusuydu.  Yasa koyucu bu konu hakkında kendini bir şeyler yapmaya mecbur hissettiği için, yasanın 26. maddesine “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, azami akdi ve gecikme faizi oranlarını tesbit etmeye yetkilidir ve belirlediği bu oranları 3 ayda bir açıklar” fıkrasını eklemiştir.

T.C.Merkez Bankası da bu hükmü uygulamaya ve üç ayda bir faiz oranlarını ilan etmeye başlamıştır.

01.04.2009 tarihinden itibaren T.C.Merkez Bankasının 2009/2 sayılı tebliği ile  bankalarca kredi kartı işlemlerinde  uygulanacak aylık azami akdi faiz oranı, YTL için yüzde 3.96, gecikme faiz oranı ise, 4.71 olarak uygulanmaktadır.

Bir diğer koruyucu önlem de, yine yasanın 26. maddesinde yer alan kredi kartı borçlarına, temerrüt hali de dahil olmak üzere hiçbir şekilde bileşik faiz uygulanmayacağı hükmüdür.

Görüldüğü gibi, yasa koyucu kart hamillerini korumaya dönük ciddi önlemler almıştır. En azından almaya çalışmıştır.

Peki, bu önlemler uygulamaya ne kadar yansımıştır?

Kredi kartı hesap özetlerinin arkasında şu tür açıklamalar yer alıyor:

“Nakit Avans Faiz Oranı: Kartınızla yaptığınız nakit çekim işlemleri için işlem tarihinden ödeme tarihine kadar işletilen aylık net faiz oranı.”

Nakit Avans Ücreti: Kredi kartı ile yapılan her bir nakit çekim işlemine faizden ayrık olarak alınan ücrettir.”

Nakit çekim ücretinin iki unsurdan oluştuğu görülüyor: Birincisi sabit bir miktar ücret, ikincisi ise çekilen miktar ile orantılı bir değer. %3 gibi.

Bu durumda bir nakit avans işlemine yüklenecek maliyetler şunlar oluyor:

• Faiz
• Sabit Nakit Çekim Ücreti
• Oransal Nakit Çekim Ücreti

Piyasadaki koşullara uygun bir örnek ile konuyu açalım;

Bankanızın nakit avans faiz oranı  %3,96, Nakit çekim ücreti ise sabit 3.- TL ve ayrıca çekilen miktarın %3’üdür.

100 liralık nakit avans çektiniz ve bir ay sonra size hesap ekstresi gönderildi. Bu nakit avans işlemi için hesabınıza borç yazılan masraflar şunlar olacaktır:

Faiz                                                     3,96 TL

Ücret/maktu                                     3.- TL

Ücret/oransal                                               3 TL

Banka Gelirleri Toplamı                   9,96 TL

KKDF                                                  0,59 TL

BSMV                                                 0,50 TL

Yasal Mükellefiyetler                                   1,09 TL

Toplam Tahakkuk                             11,05 TL

Bankanın 100 TL tutarındaki kredi işleminden bir ayda elde ettiği gelir 10,09 TL’dir. Aylık faiz oranı  %10,09’demektir. Bir ay için kredi kartı ile nakit avans alıp bir ayın sonunda ödeyen bir kart hamili %10,09 oranında net reel faiz ödemiş olacaktır. 6 liralık kısmın ücret adı altında alınmış olması, onların kredinin faizi olduğu gerçeğini ortadan kaldırmayacaktır. Aslında yasal mükellefiyetleri de müşteri yönünden faiz giderlerine eklemek gerekir ki, bu durumda müşteriye toplam maliyeti 11,05 TL veya aylık %11,05 faiz yükü demektir.

Bu durumda bu banka, yasanın 26 maddesine göre belirlenmiş azami faiz hadlerine uyduğunu ileri sürebilecek midir? Bu maddenin gereğini yerine getirmek, ücret ve komisyonların toplamının %3,96 oranı içerisinde kalması demektir.

Ekonomik anlamda, ödünç verilen bir para mukabilinde anapara haricinde tahsil edilen her türlü menfaat o paranın faizi kabul edilir.

Aylık %10,09 oranında bir faiz oranı yıllık %121,08 basit faiz oranıdır. Ancak 12 aylık periodda nakit avans işlemi tekrarlanacak olursa, bu oran %216,94’e tekabül eder.

Bu basit hesapla gördüğümüz üzere her ay 100 TL nakit avans alan ve ertesi ay eskisini kapatıp tekrar alan bir kişi yıllık %216,94 oranında faiz ödemektedir.

Yıllık faiz oranlarının %10 civarında gezindiği bir ortamda, %216 gibi bir orandan kredi kullandırabilmek herhalde inanılmaz cazip bir bankacılık işlemidir. Bu şartlar altında bankaların risk alması tabii ki teşvik görecektir. Müşteri yönünden diğer giderler de birlikte dikkate alınacak olursa bileşik faiz maliyeti %251,74 olmaktadır. Kamuoyu bu faiz oranlarının çoktan bittiğini zannededursun!

Bankanın nakit faiz oranını ilan etmesinin bu şartlar altında bir anlamı kalmamaktadır. Kart hamili borcunu erken ödediğinde en yüksek faiz oranı ile muhatap olmaktadır. Ve her halde ilan edilen faiz oranı aşılmaktadır.

Sorun 5464 sayılı yasa ile tüketiciyi korumaya çalışan yasa koyucunun bu amacını sağlayıp sağlayamadığı noktasındadır.

T.C.Merkez Bankası görevini yapmış, azami faiz oranlarını ilan etmiştir. Bu faiz oranlarının uygulanıp uygulanmadığı hususu ise BDDK’nın görev alanına girmektedir.

Bu kurala uymamanın müeyyidesi nedir acaba diye yasaya baktığımızda, idari ve adli cezaları düzenleyen yasanın 35. maddesi, 24,25 ve 27. maddelere uymama hallerinin cezalarını belirtirken, 26. maddeye uymama halini düzenlemediğini görüyoruz.. Bu durumda faizlerle ilgili üst sınırlara uymamanın bir yaptırımı olmadığı ortaya çıkmaktadır. Bunun bilinçli mi bilinçsiz mi olduğu hususunda ise bir yorum yapamıyoruz. Yasanın gerekçesinde de bu konuda bir açıklamaya rastlanmıyor.

Sonuç, ülkemiz halen bir faiz cennetidir.

İlhan Sungur

İstanbul, 7.6.2009

YARGITAY 11. Hukuk Dairesi, hesabındaki 20 bin YTL internet korsanı tarafından çekilen kişiye, bankanın, çekilen miktar kadar tazminat ödemesine karar verdi. Bir bankaya ait internet bankacılığı şifresi ele geçirilen ve 2 ayrı hesabındaki 20 bin 146 YTL’si çekilen hesap sahibi, gerekli güvenliği sağlamadığı iddiasıyla zararının tahsili için banka aleyhinde dava açtı.

BANKANIN SAVUNMASI:

Davayı görüşen Kadıköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne dilekçe sunan bankanın avukatı, hesap sahibinin kişisel bilgisayarının güvenliğini sağlamadığını, şifrenin girilmesinde sanal klavye kullanmadığını, havale işlemlerini sınırlayan parola kullanımını aktif hale getirmediğini öne sürerek, şifresini başkalarının ele geçirmesinde kusurlu olduğu yönünde savunma verdi. Mahkeme tarafından banka merkezinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacının hesabındaki 20 bin 146 YTL’nin, üçüncü bir kişi tarafından internet şubesi aracılığıyla İzmir’deki hesabına aktarıldığı belirlendi.

GÜVENLİK BANKANIN İŞİ:İnternet korsanının bu miktarı 15 dakika içinde 16 kez internet şubesine girerek gerçekleştirildiği de tespit edildi. Bilirkişi raporunda, bu süre içinde 16 kez para havalesini fark eden güvenlik sisteminin bankada bulunmadığı ve olaydan 2 gün sonra sisteme girmeye çalışan davacının, kullanıcı şifresinin değiştirilmesi nedeniyle hesabına erişememesine rağmen bankanın herhangi bir kilitleme yapmadığı belirtildi.

YARGITAY ONADI:Kadıköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, bilirkişi raporu ve dosyadaki belgelere göre, bankanın objektif özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, hafif kusurlarından dahi sorumlu olduğu, davacının şifresini koruma yükümlülüğüne uygun davranmadığı gerekçesiyle bankayı, hesaptan çekilen miktar kadar tazminata mahkûm etti. Banka avukatının temyiz başvurusunu inceleyen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, internet şubesine girişte sanal klavye kullanılmasının bilgisayar korsanlığını engellemede yeterli olmayacağına işaret ederek, yerel mahkeme kararını oy birliğiyle onadı.

O halde sırada iyi kar getiren diğer sektörler de var demektir…

Son on yılda Banka sektöründe bir devrim yaşandı.: ATM devrimi… ATM (Automated Teller Machines) adı verilen bu makinaların getirdiği imkanlarla banka müşterileri bir anda bankaların mesai saatleri bağımlılığından kurtuldular. Hesaplarında bulunan paralara 24 saat ve kendi kendilerine erişebilme imkanına kavuştular. ATM cihazları bir anda bireysel bankacılığın en vurucu silahı haline geldi. Kısa sürede güvenilirliği de test edildi. Pek çok sınavdan geçti ATM’ler… Bazen bombalandılar, bazen kaba güç saldırılarına hedef oldular, bazen vinçlerle sökülüp kaçırılmak istendiler, bazen molotof kokteyllerine hedef oldular, yakılmak istendiler.  Fakat ATM’ler tüm bu saldırılara büyük bir dirençle karşı koydu. Kendisine emanet edilen paraları kimseye kaptırmadı, çaldırmadı.

ATM’lerden para çalmanın tek yolu olarak onun teknolojisine uıymak, onun kurallarına uymak kaldı. Bu yollarla yapılan dolandırıcılıklar veya hırsızlıklar da asla iyi niyetli kart hamillerine zarar vermedi. ATM’ler güvenilirliklerini defalarca ispatladı.

Günümüz bankacılığında artık, müşterilere ATM’lerden bankacılık hizmetlerini sunmadan bankacılık yapmak olanaksız hale geldi.. Bu nedenle tüm bankalar şube lokallerine ve/veya şehirlerin en işlek merkezlerineATM lobileri kurmaya, müşterilerinin olabileceği her yerde bankacılık hizmetlerini ATM’ler aracılığı ile sunmaya çalışıyorlar. Klasik ATM hizmetlerine yenilerini ekleyerek müşterilerinin daha büyük kısmına self servis hizmet vermeye uğraşıyorlar. Kimileri borsayı, kimileri sigortayı, kimileri hesap açmayı… Hatta repo işlemlerini bile ATM’lere taşımaya uğraşan bankalar olduğunu biliyoruz.

Çok sayıda ATM’e sahip olmak, bankalar açısından hem gelir kaynağı hem de prestij unsuru olarak algılanmaya başlandı. Kabul etmek gerekir ki, yaygın bir ATM ağı, müşterilere büyük kolaylık sağlıyor, bankalarına da ciddi bir gelir ve rekabet gücü kazandırıyor.

Tüm bu nedenler, gerek sektörün eski ve köklü bankaları olsun, gerekse sektöre yeni girmiş büyümeye uğraşan bankaları olsun, tüm bankaları ATM hizmeti sunmaya zorluyor. Hiç bir banka bu dalgaya karşı koyma gücüne sahip değil. Aksine en güçlü bankalar bu dalgayı en şiddetle azdıran fırtına etkisi yapıyorlar. Bu fırtınayı en iyi karşılama yolu da maalesef saklanmak değil, dalganın içinde yer almak oluyor.

Ancak her yeni üründe olduğu gibi ATM yatırımlarında da artık verimlilik ve ekonomiklik kaygıları ön plana çıkmaya başladı. Bankalar bu üründen ne vazgeçebiliyor ne de verimsiz yatırımlar yapmak istiyor. Tüm bankaların ayrı ayrı ATM şebekesi kurmak için yatırım yapması ve her kurulan ATM’nin rekabet gerekçeleri ile, sadece kendi bankasının müşterilerine hizmet vermesi, diğer yurtiçi bankaların kartlarına kapalı tutulması sonucu çoğu ATM atıl kalıyor, yatırımlar geri dönemez hale gelme riskini taşıyor.
Aynı cadde veya sokak veya hipermarket içerisine dizilmiş şubeler veya makineleri sıra sıra hep birlikte görüyoruz. Bazı makinaların başında kuyruklar varken, bazı makinalar ise kullanacak müşteri bekliyor. Bu durum her iki banka için de mutsuzluk kaynağı olmalı. ATM’si boş duran banka, yaptığı yatırımın karşılığını alamıyor, ATM’sinde kuyruk olan banka da, homurdanan mutsuz müşteriler yaratıyor. Neden kuyruktaki insanlar, hemen yanıbaşlarındaki boş duran makinadan hizmet alamazlar? Teknoloji bize bu imkanı verirken biz kullanmamakta direniyoruz.

Ayrıca uluslararası kart kuruluşlarının izni ile çıkarılmış kartlarla ülkemize gelen yabancı kart hamillerine, ülkemizdeki çoğu ATM’yi kullanma izni verilirken, aynı ATM’lerden diğer yurtiçi bankaların kartlarını taşıyan kendi insanlarımıza yasak getirilmesi veya yıurt içindeki milli bankalardan bu hizmeti alamayan insanlarımıza yurt dışına çıktıklarında tüm bankaların ve ATM’lerin hizmet verme yarışı içerisinde olması da, her zaman tartışılan, biraz da yüz kızartan bir nokta olmuştur.

Sistem, az şubeli veya az ATM’li bankalar için gereksiz ölçüde yatırıma zorlayıcı bir hal almaya başlamıştı. Yetersiz sayıda ATM ile vadesiz mevduat kaynağı olarak kullanılabilecek kartla erşilebilen hesaplar açmak kolay olmuyordu. 10 tane ATM’de kullanılabilecek bir kartı müşteriye vermek epeyce uğraşı istiyordu. Bunun sonucu, sokakta yan yana yatan beş ATM’nin yanına o bankanın da altıncısını eklemesi şeklinde tecelli ediyordu.
Olaya milli ekonomi açısından bakarsanız daha da vahim görüntüler ortaya çıkıyor! Tam kapasite kullanılamayan dev bir yatırım, sürekli yapılan tevsi yatırımlarla daha da büyütülüyor, milyonlarca dolar dışarıya aktarılıp heba ediliyor. Mikro açıdan bakıldığında büyüme, gelişme, modernleşme, makro açıdan bakıldığında ciddi bir kaynak israfı.

Büyük ATM şebekelerinden hizmet alımının ise çok ciddi maliyetleri vardı. Maliyet bir yana, büyük ATM ağına sahip bankalar böyle bir paylaşıma istekli de değillerdi. Kuşkusuz, kendi cephelerşinden haklı gerekçeleri de vardı.

Ancak zamanın birşeyleri değiştirdiğini göz ardı etmemek gerekiyor. Dünyanın en büyük yazılım devi haline gelmiş olan Bill Gates’in başına gelenler hepimizi düşündürmeli idi. Kısa süre önce Amerikan Mahkemesi, rakipleri aleyhine aşırı tekelleşiyor gerekçesiyle, Windows işletim sistemleri içerisine İnternet alanındaki en büyük rakibi Netscape’i de dahil ederek satış yapması konusunda Microsoft aleyhine karar vermişti.

Bilgi çağı dediğimiz günümüzde rekabet, hizmet kalitesi ve ürün çeşidi üzerine yoğunlaşıyor. Set çekmeler, yasaklamalar gizlemeler artık rekabet aracı olmaktan çıkıyor. Bu tür rekabetin kendisine veya müşterisine güvenmeme olarak algılanması da mümkün.
Sonuç olarak, gerek ülke ekonomisine katkıda bulunmak, gerekse müşterilerine yaygın ATM ağı ile hizmet verebilmek ve bundan sonraki yatırımlarında daha rasyonel davranabilmek amacı ile, ALTERNATİFBANK, ANADOLUBANK, BANKAPİTAL, CITIBANK, DENİZBANK, EGSBANK, ESBANK, FİNANSBANK, İKTİSAT BANKASI, İNTERBANK, KENTBANK, KOÇBANK, SÜMERBANK, ŞEKERBANK, TEKSTİLBANK VE TÜRK EKONOMİ BANKASI bir araya gelerek, ATM’lerini karşılıklı olarak  kayıtsız ve şartsız kullanıma açma kararı aldılar. ORTAK NOKTA ATM PAYLAŞIM GRUBU böylece doğmuş oldu.

Grup, işlerin takibi ve ortaklık işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu olmak üzere kendi içinden beş bankanın temsilcilerini de bir yıllık süre ile “Yürütme Komitesi” olarak atadı. Yürütme Komitesi üyeleri şu anda, EGS Bank, Esbank, Kentbank, Koçbank ve Tekstilbank üyelerinden oluşuyor. Komitede EGS Bank’ı Kubilay Kırman veya Serdar Çavdar, Esbank’ı Eyyüp Yılmaz, Kentbank’ı İlhan Sungur, Koçbank’ı Erk Sengel veya Zafer Bayazıt, Tekstilbank’ı Nur Alver temsil ediyor.

ORTAK NOKTA ATM PAYLAŞIM protokolünü imzalayan tüm bankalar gerek kredi kartlarını gerekse banka kartlarını birbirlerinin ATM’lerinde kullanabileceklerdir.
Grup üyesi bankaların sahip olduğu ATM’lerin sayıları da birbirlerinden çok farklıdır. Bu durum, az sayıda ATM yatırımı yapmış bankalar ile ciddi büyüklüklerde ATM yatırımı yapmış bankalar arasında bir denge kurulmasını zorunlu kılıyordu. Bu denge de işlem başına fiyatlama yoluyla sağlandı. Başka bir bankanın ATM’sini kullanan banka ATM’nin sahibi olan bankaya %1+30 cent ücret ödeyecektir. Böylece ATM cihazı kullanılan banka gelir sağlayacak, yatırım yapmak istemeyen banka da, yatırım yapanların finansmanına, aldığı hizmet ölçüsünde katılmak suretiyle bir bedel ödeyecektir.

Sistem, üyelere hiçbir şekilde yeni yazılım veya donanım maliyeti getirmemiştir. Bu alanda hizmet vermek üzere, 13 bankanın ortaklığı ile kurulmuş ve halen 36 üyesi bulunan, ülkemizin stratejik yatırımlarından Bankalararası Kart Merkezi’nin switch sistemi bu paylaşımın hayata geçirilmesi için yeterli olmuştur. Bu noktada, BKM yönetiminin sağduyulu yaklaşımına da değinmeden geçilmemeli. BKM yönetimini oluşturan çok şubeli ve çok ATM’li bankalarımız, yeni oluşuma şimdilik katılmama yönünde tercihlerini belirtmiş olmalarına rağmen, oluşuma destek vermişler, teşvik etmişlerdir. Asla engelleyici, zorluk çıkarıcı olmamışlardır.

ORTAK NOKTA ATM paylaşımına katılan bankaların müşterileri için, kartlarını kullanabilecekleri ATM’leri tanıyabilmeleri amacıyla, bir logo da oluşturulmuştur. Bu logo, paylaşıma katılan tüm bankaların ATM’lerinde ve kartlarında yer alacağından, müşteriler kartların geçerli olduğu ATM’leri bulabilme konusunda hiç sıkıntı çekmeyecektir.

ORTAK NOKTA adı altında paylaşıma katılan bankaların
ATM sayıları    500’ü
Kart Sayıları    1.000.000’i
aşmış durumdadır. Bankaların yatırım projeksiyonları dikkate alındığında, ATM sayısının yıl sonuna kadar 1.000’i, kart sayısının ise 2.000.000’i geçmesi beklenmektedir.

Her bir bankanın sistemindeki farklılıklar, BKM ile olan ilişkilerindeki farklılıklar, kart portföylerinin yapısı, üyelerin aynı anda tüm kartları ve ATM’lerinin tüm fonksiyonları ile sisteme katılmasına imkan vermemiştir. Başlangıç aşamasında olan ortaklık içerisinde bazı bankaların hiç ATM cihazı yoktur, bazı bankaların ise hem ATM cihazları hem kart sayıları ciddi büyüklüklerdedir. Ancak hiç ATM’si olmayan bankalar dahi, yıl sonuna kadar en az 10 ATM kurma tahhüdünde bulunmuşlardır. Başlangıç aşamasında, 15 bankanın kartları paylaşımda geçerli durumda olup, 7 bankanın ATM’leri hizmet verir durumdadır.

Bu paylaşım şüphesiz ki kart hamilleri için hayatı kolaylaştırdı. Ancak faydası yalnızca kart hamilleri ile sınırlı kalmadı. Ortaklık uygulamaları sayesinde,
•    Bazı bankalar Visa ile, Europay ile veya BKM ile süren üyelik veya  sertifikasyon çalışmalarını  hızlandırdı.
•    Bazı bankalar kart uygulama yazılımlarında, otorizasyon programlarında, takas programlarında veya parametrik bilgilerinde, tek başlarına veya ikili anlaşmalar çerçevesinde çalışırken yakalayamadıkları arızalı noktaları yakaladılar ve giderdiler. Böylece hizmet kaliteleri yükseldi.
Ortak Nokta grubu asla küçük ve orta ölçekli bankalar kulübü olarak algılanmamalıdır. Sistem tüm bankalara açıktır. Ortak protokol de katılımcıların haklarını ve özgürlüklerini kısıtlar nitelikte değildir. Herkesin yararına bir açık sistem oluşturulmuştur. 16 Banka ile başlayan grup şu anda, EGEBANK ve ETİBANK’ın da katılması ile 18 üyeye ulaşmıştır. Durum değerlendirmesi yapan bazı bankaların da katılımı ile grubun üye sayısının çok kısa sürede 20’yi geçeceğini umuyoruz.
Dileğimiz ve beklentimiz, ORTAK NOKTA ATM paylaşımına ülkemizde faaliyet gösteren tüm bankaların katılması ve TÜRKİYE ORTAK ATM AĞI’nın oluşturulmasıdır. Bu dileğimiz de ham bir hayal değil, oldukça gerçekçi bir beklentidir.

İlhan Sungur
Ortak Nokta ATM Paylaşım Grubu
Yürütme Komitesi Başkanı
24.07.1998, İstanbul